Webinfo.Am ԷԼԵԿՏՐՈՆԱՅԻՆ ԻՆՖՈՐՄԱՑԻՈՆ ԿԵՆՏՐՈՆ

Նրա առաջին որոշում դարձավ մետաղադրամներ հատել հենց Թագավորական արքունիքում, ինչպես նաև կառավարությանը փոխանցեց բոլոր դրամական հարցերը, որն էլ առաջացրեց ազգային մեծամասնությունների դժգոհությունը և վերջապես հեղափոխության: Բայց սա արդեն ուրիշ պատմություն է…
Անգլիական արժույթի պատմությունը չի կարելի առանձնացնել երկրի պատմությունից: Անգլիական ֆունտ երևի ամենադիմացկուն արժույթն է, որն ունեցել է ամենաաննշան վերելքներն ու վայրէջքները մյուս արժույթների հետ համեմատած: Այսօր ֆունտը շատ երկրներում օգտագործվում է որպես ռեզերվային արժույթ միանգամայն արդարացի է:
Բրիտանական դրամական միավորի անվանումը «ֆունտ ստերլինգ» առաջացել է «pondus» (լատիներեն նշ. Քաշ, ծանրություն) և «sterling» (անգլերեն արծաթյա մետաղադրամ) բառերից: Ֆունտ ստերլինգ օգտագործվում է ХII –րդ դարից, 1 ֆունտ ստերլինգը հավասար է 100 պենսայի:
Այսօր Անգլիայում շրջանառության մեջ գտնվում են դրամական միավորներ 5, 10,20 և 50 ֆունտ նոմինալներով:Մի կողմում ավանդույթի համաձայն պատկերված է Անգլիայի թագուհի Ելիզավետա II, իսկ հակառակ կողմում հայտնի անհատներ, որոնցով հպարտանում է Մեծ Բրիտանիան:
Կարելի է ասել, մեր օրերում ֆունտ ստերլինգը բավականին կայուն արժույթ է, նույնիսկ հաշվի չառնելով ճգնաժամը:

Վրաստանի դրամական միավորը լարին է: Այս ազգային թղթադրամը մտցվել է կանխիկ շրջանառության մեջ 1995 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, Էդուարդ Շեվարնաձեյի կառավարման տարիներին: Լարին եկավ փոխարինելու կտրոններին, փոխանակման ժամանակ 1 մլն կտրոնի փոխարեն տալիս էին 1 լարի: Ընդ որում, Ազգային բանկի կողմից դրվել էր պաշտոնական փոխարժեք. 1 դոլլարը հավասար էր 1.3 լարիի: 1 լարին կազմում է 100 տէտրի: Ներկայումս կանխիկ շրջանառության մեջ առկա են 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200 լարի արժողությամբ թղթադրամներ և 1, 2, 5, 10, 20, 50 տէտրի արժողությամբ մետաղադրամներ:


1 լարի արժողությամբ թղթադրամի երեսի կողմում տեղակայված է վրաց մեծ նկարիչ Նիկո Պիրոսմանիշվիլիի դիմանկարը բնության մի պատկերի ֆոնին, իսկ տվյալ թղթադրամի հակառակ կողմում Թբիլիսիից մի տեսարանի ֆոնի վրա պատկերված է Պիրոսմանիի նկարներից մեկի վրայից մի եղնիկի նկար:
5 վրացական լարի արժողությամբ թղթադրամի երեսի կողմում պատկերված է ակադեմիկոս Իվանէ Ջավահիշվիլիի դիմանկարը, սուրբ Գեորգիի պատկերը և այսպես կոչված, կյանքի ծառը: Թղթադրամի հակառակ կողմում պատկերված է Թբիլիսիի պետական համալսարանի շենքը, ոսկե առյուծի քանդակ, որը Ալազանի հովտում արված հնագիտական պեղումների արդյունք է, և պատկերված է Վրաստանի տարածքի աշխարհագրական քարտեզը:
10 լարի արշողությամբ թղթադրամի երեսի կողմում պատկերված է վրաց հայտնի բանաստեղծ Ակակի Ծերեթելու դիմանկարը, իսկ հակառակ կողմի ձևակերպումն իր մեջ ներառում է Դավիլ Կակաբաձեյի “Մոր դիմանկարը” կտավից մի հատված:
Հետաքրքիր քաղաքական ենթատեքստ ունի 200 լարի արժողությամբ թղթադրամի հակառակ կողմի դիզայնը: Թղթադրամի վրա պատկերված է մի տեսարան աբխազական սուխումիից, և կան գրառումներ ոչ միայն վրացերենով ու անգլերենով, այլև աբխազերենով: Այսպիսի ձևակերպումը խորհրդանշում է երկրի տարածքային ամբողջականությունը:
Սկզբնականորեն պլանավորվել էր շրջանառության մեջ մտցնել նաև 500 լարի արժողությամբ թղթադրամներ: Լարիի անցնելու ժամանակ այդպիսի թղթադրամների մի փոքր քանակություն մտել էր շրջանառության եջ, սակայն հետագայում, փոխանակման միջոցով նորից հանվեցին շրջանառությունից և ձեռք բերեցին չթողարկված թղթադրամների կարգավիճակ:

Հայոց Ցեղասպանություն կամ Մեծ Եղեռն (թուրք.՝ Ermeni Soykırımı, անգլ.՝ Armenian Genocide) Թուրքիայի կառավարող ուժերի կողմից կազմակերպված ցեղասպանություն է, որի արդյունքում 1892-1923 թթ.-ներին զանգվածային տեղահանության է ենթարկվել և բնաջնջվել Օսմանյան կայսրության նահանգների հայ բնակչությունը։ Պայմանականորեն Ցեղասպանության օր է համարվում 1915 թ. ապրիլի 24-ը, երբ Կոստանդնուպոլսում ձերբակալվեց 600 հայազգի մտավորական։ Մեծ Եղեռնը հրեական Հոլոքոստի հետ մեկտեղ աշխարհում ամենաշատ ուսումնասիրված ցեղասպանությունն է:

Արա Գևորգյան (ծնվել է ապրիլի 19 1960 թ., Երևանում), հայ երաժիշտ է, երգահան և երաժշտական պրոդյուսեր: 2004 թ. արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր արտիստի կոչմանը:
Ճանաչված ժողովրդական երգչուհի Վալյա Սամվելյանի որդին է: 1983 թ. ստեղծել է "Ռալլի" ռոք-խումբը:
Արժանացել է մի շարք մրցանակների: Հայտնի է հայ ժողովրդական երաժշտության ժամանակակից գործիքավորմամբ։

Սըր Չարլզ Սպենսեր «Չարլի» Չապլին, (անգլ.՝ Charles Spencer «Charlie» Chaplin; ապրիլի 16, 1889թ. — դեկտեմբերի 25, 1977թ.), անգլիացի նշանավոր կինոդերասան, սցենարիստ, երգահան և ռեժիսոր, կինեմատոգրաֆի ունիվերսալ վարպետ, համաշխարհային կինեմատոգրաֆի ամենահայտնի կերպարներից մեկի` թափառաշրջիկ Չարլիի կերպարի ստեղծողը։

Տիտանիկ (RMS Titanic), բրիտանական Վայթ Սթար Լայն ընկերության շոգենավ և իռլանդական լայներ։ Նավը կառուցվել է 1909 թ․ մարտի 31-ին Սաութհեմփթոն քաղաքում։ Նավը 1912 թ. ապրիլի 10-ին մեկնել է Նյու Յորք, սակայն չորս օր անց՝ ապրիլի 14-ին բախվել է այսբերգի և 2 ժամ 40 րոպեի ընթացքում խորտակվել։ Նավում կար 2.224 մարդ, որոնցից միայն 711-ը փրկվեցին (զոհվեցին՝ 1.513-ը)։ Նավի ուղևորները եղել են տարբեր երկրներից, նրանց մեծ մասը գաղթականներ էին՝ Մեծ Բրիտանիայից և Իռլանդիայից:
Տիտանիկը համարվում էր ժամանակի ամենաապահով և ամենաշքեղ զբոսանավը։ Սառցաբեկորի հետ բախումի և դրան հետևած նավի ճեղքման ու խորտակման պատճառները երկար ժամանակ մնում էին անհասկանալի։ Տիտանիկի խորտակումը հիմք է հանդիսացել մի քանի գեղարվեստական ​​ֆիլմի։

Ռուսաստանի Դաշնության դրամական միավորը ռուսական ռուբլն է, որը շրջանառության մեջ է ներդրվել սովետական ռուբլու փոխարեն 1993 թվականին՝ Ռուսաստանի առաջին նախագահ Բ.Ն. Ելցինի կառավարման շրջանում: Ազգային թղթադրամն արդեն հասցրել է վերանվանվել, ներկայումս շրջանառության մեջ առկա են թղթադրամներ և մետաղադրամներ, որոնք շրջանառության են հանվել 1998 թվականի հունվարի 1-ին: 1 ռուսական ռուբլը կազմում է 100 կոպեկ: Ներկայումս կանխիկ շրջանառության մեջ են գտնվում 5, 10, 50, 100, 500, 1000, 5000 ռուբլի արժողությամբ թղթադրամներ և 1, 5, 10, 50 կոպեկ ու 1, 2, 5, 10 ռուբլ արժողությամբ մետաղադրամներ: Բացի նշվածներից, դրոշմվում է նաև հիշարժան ու հոբելյանական մետաղադրամների մեծ քանակություն:
Յուրաքանչյուր արժողությամբ թղթադրամի ձևակերպումը նվիրված է Ռուսաստանի Ֆեդերացիայի որոշակի քաղաքի: Մասնավորապես, Մեծ Նովգորոդին նվիրված 1 ռուբլ արժողությամբ թղթադրամի վրա պատկերված է Ռուսաստանի Հազարամյակին նվիրված հուշարձանը՝ Սոֆիայի տաճարի ֆոնի վրա, իսկ հակառակ կողմում պատկերված է Նովգորոդյան միջնաբերդի բերդապարիսպները: Տվյալ թղթադրամն ունի137x61 չափերը, գերակշռող գույնն է հանդիսանում կանաչը: Այդ թղթադրամները փոփարինվել են հինգ ռուբլիանոց մետաղադրամներով:

Հայաստանի դրամական միավորը դրամն է: Այն մտցվել է կանխիկ շրջանառության մեջ 1993 թվականի նոյեմբերի 22-ին սովետական ռուբլու փոխարեն: Հունարենից թարգմանած, “դրամ” նշանակում է “փող”: Հենց դրամ էին անվանվում այն արծաթե մետաղադրամները, որոնք համարվում էին որպես վճարման միջոց Հայաստանի տարածքում XII դարի վերջերում: Սկզբնականորեն հետսովետական Հայաստանում կանխիկ շրջանառության մեջ էին գտնվում 1994 թվականի օրինակի մետաղադրամներ և 1993-1995 թվականների օրինակի թղթադրամներ, մինչև 1998-2007 թվականներին նրանց փոխարինելու չեկան նոր օրինակի թղթադրամներ և մետաղադրամներ: 1 դրամը կազմում 100 լումա, բայց այժմ լումաները հանվել են շրջանառությունից:
Հայկական տարադրամի անվանական շարքը ներկայումս ներառում է 500, 1000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000 դրամ արժողությամբ թղթադրամներ և 10, 20, 50, 100, 200 և 500 դրամ արժողությամբ մետաղադրամներ:

18-րդ դարում դոլլար անվանում էին ամերիկայն գաղութարարների մանր փոխանակվող մետաղադրամներին: Այժմ այդ անվանումը կրում է 27 պետությունների արժույթը, իսկ ամերիկյան դոլլարի համաշխարհային լիդերությունը կասկածի չի ենթարկվում արդեն ավելի քան կես դար:
1786 թ. Ամերիկյան կոնգրեսը օրենք ընդունեց սեփական դրամային միավորի ստեղծման մասին` դոլլար: Մինչ այդ Հյուսիսային Ամերիկայում շրջանառվում էին արծաթյա տալերները` հոլանդական, գերմանական, ավստրիական:
Տալեր (գերմ. tal – հովիտ)միջնադարյան մետաղադրամի անվանում է, որը առաջին անգամ 1519թ. հայտնվել է Գերմանիայում: Այդ տարիներին Իոխիմստալում, որը գտնվում է Բոհեմյաի հանքային լեռներում, գտնվել են արծաթե հանքաքարերով հարուստ հանքաշերտեր: Այս արծաթից հատված մետաղադրամներին սկզբից անվանում էին «իոխիմստալեր», իսկ ավելի ուշ պարզապես «տալեր»: Տարբեր երկրներում այս բառը տարբեր ձևերով էին խոնարհում, այսպիսով thaler –ից առաջացել են Իտալիայի, Իսպանիայի, Հոլանդիայի, Սկանդինավյայի մետաղադրամների անվանումները` daler, dalar, daaler, talero և այլն: Այս բառից է նաև ծագել «դոլլար» անվանումը:
Այս բառը իր երկրորդ ծնունդը ունեցավ արդեն Նոր Աշխարհում: Անգլիական և իսպանական գաղութներում լայնորեն կիրառվում էին իսպանական մետաղադրամները` պեսո, որին նորաբնակներից շատերը անվանում էին դոլլար: Դրա հետ էլ կապված է նաև հայտնի նշանի $ հայտնվելը: Երկար անգլիական piese of eight (մեկ ութերորդ, ֆունտ),որին դեռ գաղությալները պեսո էին անվանում, թղթի վրա հայտնվեց որպես ջնջված ութ, որը և արդյունքում դարձավ $:1786թ. ԱՄՆ –ի պաշտոնական արժույթի շրջանառության մեջ մտնելուց իշխանությունը որոշեց հին սովորույթի համաձայն նոր թղթադրամի անվանումը չփոխել: Եվ նրանց սպասվում էր անհամեմատելիորեն ավելի պայծառ ապագա, քան իրենց գերմանացի նախնիներին: 1792 թ –ից դոլլարի բաղադրությունը կազմում էր մաքուր ոսկի` 1.6033 գրամ կամ մաքուր արծաթ `24.057 գրամ: 80 տարի անց 1873թ. ոսկյա դրամը հռչակվեց պաշտոնական արժույթային միավոր, իսկ ոսկու ստանդարտի մասին օրենքով 1900թ. Ամրապնդվեց իր նոր ոսկու բաղադրությունը` 1.50463 գրամ:

Այս օրը ծիծաղի և խափելու օրն է, որը պետականորեն ընդունվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից, մենք նույնպես միանում ենք բոլորին և ողջունում ենք տարվա մեջ մեկ լիաթոք ծիծաղի համար...